Vairagya 99 - 100: das Karma aufheben; Referenz an die 5 Elemente

पाणिः पात्रं पवित्रं भ्रमणपरिगतं भैक्षमक्षय्यमन्नं

विस्तीर्णं वस्त्रमाशा दशकमचपलं तल्पमस्वल्पमुर्वी ।

येषां निस्सङ्गताङ्गीकरणपरिणतस्वान्तसंतोषिणस्ते

धन्यास्सन्यस्तदैन्यव्यतिकरनिकराः कर्म निर्मूलयन्ति ॥ ९९ ॥

paanih paatram pavitram bhramanaparigatam bhaikshamakshayyamannam

vistiirnam vastramaashaa dashakamacapalam talpamasvalpamurvii |

yeshaam nissangataangiikaranaparinatasvaantasamtoshinaste

dhanyaassanyastadainyavyatikaranikaraah karma nirmuulayanti || 99 ||

Die Hand das reine Gefäß für Wandermönchen gespendeten Bettelrest, die unerschöpfliche Nahrungsquelle, zum Tuch gebreitet der zehnfältige Raum, ein unerschütterliches Bett die große, weite Erde,

Sie, durch Parteinahme für die Unabhängigkeit davon gereift, sind von ganzem Herzen zufrieden, meditieren, werfen ihre elende Existenz ab, verweigern sich jeder Gegenleistung, und können somit die Tatenfolge aushebeln.

मातर्मेदिनि तात मारुत सखे तेजः सुबन्धो जल

भ्रातर्व्योम निबद्ध एष भवतामन्त्यः प्रणामाञ्जलिः ।

युष्मत्सङ्गवशोपजातसुकृतस्फारस्पुरन्निर्मल

ज्ञानापास्तसमस्तमोहमहिमा लीये परब्रह्मणि ॥ १०० ॥

maatarmedini taata maaruta sakhe tejah subandho jala

bhraatarvyoma nibaddha esha bhavataamantyah praanaamaanjalih |

yushmatsangavashopajaatasukrtasphaaraspurannirmala

jnaanaapastasamastamohamahimaa liiye parabrahmani || 100 ||

Mutter Erde! Vater Wind! Freund Feuer! Genosse Wasser!

Bruder Himmel! Euch gilt meine letzte Verneigung zum Abschied.

Mit der guten, weithin strahlenden Erkenntnis, die aus der Verbindung mit Euch entstand, warf ich die ganze Macht der Verwirrung ab, um im hohen Weltgeiste mich aufzulösen.

॥ वैराग्यशतके अवधूतचर्या सम्पूर्णा ॥

|| vairaagyashatake avadhuutacaryaa sampuurnaa ||

Somit ist der Asketen Werdegang im Hundert der Entsagung abgeschlossen.

॥ इति श्रीभर्तृहरियोगीन्द्रविरचितसुभाषितत्रिशती सम्पूर्णा ॥

|| iti shriibhartrhariyogiindraviracitasubhaashitatrishatii sampuurnaa ||

Somit ist der von dem Yogameister Shri Bhartrhari verfasste Dreihundertzyklus abgeschlossen.

 

 

Vairagya 96 - 98: Sie wecken Interesse; sie ernten nicht; keine Angst mehr

चण्डालः किमयं द्विजातिरथवा शूद्रोऽथ किं तापसः

किं वा तत्त्वविवेकपेशलमतिर्योगीश्वरः कोऽपि किम् ।

इत्युत्पन्नविकल्पजल्पमुखरैराभाष्यमाना जनै

र्न क्रुद्धाः पथि नैव तुष्टमनसो यान्ति स्वयं योगिनः ॥ ९६ ॥

candaalah kimayam dvijaatirathavaa shuudro’tha kim taapasah

kim vaa tattvavivekapeshalamatiryogiishvarah ko’pi kim |

ityutpannavikalpajalpamukharairaabhaashyamaanaa janai

rna kruddhaah pathi naiva tushtamanaso yaanti svayam yoginah || 96 ||

„Ist der Hungerleider da ein Verstoßener? Ein Zweimalgeborener? Ein Shudra?

Oder ein kluger Mensch, der das Wesen der Dinge versteht? Wer ist dieser Yogameister?“ 

Von Leuten, die sich gern das Maul zerreißen, angesprochen

werden die Yogis nicht etwa wütend, sondern setzen sanftmütig ihren Weg fort.

हिंसाशून्यमयत्नलभ्यमशनं धात्रा मरुत्कल्पितं

व्यालानां पशवस्तृणाङ्कुरभुजस्तुष्टास्स्थलीशायिनः ।

संसारार्णवलङ्घनक्षमधियां वृत्तिः कृता सा नृणां

तामन्वेषयतां प्रयान्ति सततं सर्वे समाप्तिं गुणाः ॥ ९७ ॥

himsaashuunyamayatnalabhyamashanam dhaatraa marutkalpitam

vyaalaanaam pashavastrnaankurabhujastushtaassthaliishaayinah |

samsaaraarnavalanghanakshamaadhiyaam vrttih krtaa saa nrnaam

taamanveshayataam prayaanti satatam sarve samaaptim gunaah || 97 ||

Die ohne jede Gewalt, ja mühelos vom Schöpfer gewährte Nahrung der Schlangen sind von den Maruts herbeigeführte Winde. Weidetiere zupfen Grasspitzen und liegen zufrieden käuend zu ebener Erde. Menschen, klug genug und fähig, den Ozean des Seins zu überqueren, praktizieren diese Lebensart. Wer diese zu befolgen sucht, hat stets ein ganzes Arsenal von Tugenden.

गङ्गातीरे हिमगिरिशिलाबद्धपद्मासनस्य

ब्रह्माध्यानाभ्यसनविधिना योगनिद्रां गतस्य ।

किं तैर्भाव्यं मम सुदिवसैर्यत्र ते निर्विशङ्काः

कण्डूयन्ते जरठहरिणास्स्वाङ्गमङ्गे मदीये ॥ ९८ ॥

gangaatiire himagirishilaabaddhapadmaasanasya

brahmaadhyaanaabhyasanavidhinaa yoganidraam gatasya |

kim tairbhaavyam mama sudivasairyatra te nirvishankaah

kanduuyante jarathaharinaassvaangamange madiiye || 98 ||

Am Gangesufer im Himalayagebirge zum Lotussitz versteinert im Nachsinnen über Brahma nach erlernter Methode in den Yogaschlaf übergehend -

Wie sollten diese schönen Tage sich für mich wohl anfühlen, da selbst erwachsene Gazellen ohne jede Furcht ihre Körper an meinem Körper schubbern?

Vairagya 93 - 95: Lakshmi no more; meine Bettgenossin die Entsagung; innerer Frieden

मातर्लक्ष्मि भजस्व कंचिदपरं मत्काङ्क्षिणी मास्म भू

र्भोगेषु स्पृहयालवस्तव वशे का निःस्पृहाणामसि ।

सद्यस्स्यूतपलाशपत्रपुटिकापात्रे पवित्रीकृतै

र्भिक्षावस्तुभिरेव सम्प्रति वयं वृत्तिं समीहामहे ॥ ९३ ॥

maatarlakshmi bhajasva kamcidaparam matkaankshinii maasma bhuu

rbhogeshu sprhayaalavastava vashe kaa nihsprhaanaamasi |

sadyassyuutapalaashapatraputikaapaatre pavitriikrtai

rbhikshaavastubhireva samprati vayam vrttim samiihaamahe || 93 ||

Mutter Lakshmi! Bediene einen anderen, hör auf mich zu betören!

Die nach Genüssen gieren, liegen dir zu Füßen. Wer aber bist du für uns, die nichts mehr begehren? Die wir unseren Lebensunterhalt mit Bettelresten bestreiten, die in jedesmal neu zu Schalen genähten Blättern rein geworden?

महीशय्या पृथ्वी विपुलमुपधानं भुजलता

वितानं चाकाशं व्यजनमनुकूलोऽयमनिलः ।

शरच्चन्द्रो दीपो विरतिवनितासङ्गमुदितः

सुखी शान्तश्शेते मुनिरतनुभूतिर्नृप इव ॥ ९४ ॥

mahiishayyaa prthvii vipulamupadhaanam bhujalataa

vitaanam caakaasham vyajanamanukuulo’yamanilah |

sharaccandro diipo virativanitaasangamuditah

sukhii shaantashshete muniratanubhuutirnrpa iva || 94 ||

Die Erde sei mein großes Bett, der lianenlange Arm mein Polster.

Als Bettdecke über mir wölbt sich der Raum, und ein Windhauch fächelt Kühlung.

Der Herbstmond sei die Nachtlampe, die Entsagung zur Bettgenossin erklärt.

Glücklich ruht der Schweiger auf seinem Lager, nicht wie ein König auf seinem schmalen Besitz. 

भिक्षाशी जनमध्यसङ्गरहितस्स्वायत्तचेष्टस्सदा

हानादानविरक्तमार्गनिरतः कश्चित्तपस्वी स्थितः ।

रथ्याकीर्णविशीर्णजीर्णवसनस्सम्प्राप्तकन्थासनो

निर्मानो निरहङ्कृतिश्शमसुखाभोगैकबद्धस्पृहः ॥ ९५ ॥

bhikshaashii janamadhyasangarahitassvaayattaceshtassadaa

haanaadaanaviraktamaarganiratah kashcittapasvii sthitah |

rathyaakiirnavishiirnajiirnavasanassampraaptakanthaasano

nirmaano nirahankrtishshamasukhaabhogaikabaddhasprhah || 95 ||

Bettelreste verzehrend, inmitten der Menge bindungslos, sein Verhalten stets selbstbestimmt, geht jeder Dulder von Verlust und Gewinn unbeeindruckt zuversichtlich seinen Weg.

In auf die Straße geworfene Fetzen gehüllt, auf gefalteten Lumpen sitzend,

nicht überheblich, nicht ichbezogen ist innerer Frieden die letzte Glückseligkeit, die sein wacher Geist begehrt. 

Vairagya 90 - 92: Was erwartet die Yogis? Abgeschieden leben; unerschütterlich

पाणिं पात्रयतां निसर्गशुचिना भैक्षेण संतुष्यतां

यत्र क्वाऽपि निषीदतां बहुतृणं विश्वं मुहुं पश्यताम् ।

अत्यागेऽपि तनोरखण्डपरमानन्दावबोधस्पृशा

मध्वा कोऽपि शिवप्रसादसुलभस्सम्पत्स्यते योगिनाम् ॥ ९० ॥

paanim paatrayataam nisargashucinaa bhaikshena santushyataam

yatra kvaa’pi nishiidataam bahutrnam vishvam muhuh pashyataam |

atyaage’pi tanorakhandaparamaanandaavabodhamprshaa

madhvaa ko’pi shivaprasaadasulabhassampatsyate yoginaam || 90 ||

Was für einen durch Shivas Gnade leicht auffindbaren Weg werden wohl die Wanderasketen einschlagen, wenn sie beide Hände zum Gefäß formend sich ihrer von Natur aus reinen Bettelreste erfreuen, sich wo auch immer niedersetzend alles jederzeit höchstens noch als Grashalm ansehen und selbst ohne den Körper verlassen zu haben die Erfahrung höchsten Entzückens am Ungeteilten erahnen?

॥ अवधूतचर्या ॥

|| avadhuutacaryaa ||

Der Abgeschiedenen Lebensform

कौपीनं शतखण्डजर्जरतरं कन्था पुनस्तादृशी

नैश्चिन्त्यं निरपेक्षभैक्षमशनं निद्रा श्मशाने वने ।

स्वातन्त्र्येण निरङ्कुशं विहरणं स्वान्तं प्रशान्तं सदा

स्थैर्यं योगमहोत्सवेऽपिच यदि त्रैलोक्यराज्येन किम् ॥ ९१ ॥

kaupiinam shatakhandajarjarataram kanthaa punastaadrshii

naishcintyam nirapekshabhaikshamashanam nidraa shmashaane vane |

svaatantryena nirankusham viharanam svaantam prashaantam sadaa

sthairyam yogamahotsave’pica yadi trailokyaraajyena kim || 91 ||

Ein Lendenschurz und dieser Hundertlumpenfetzen hier, angstfrei,

unverhofften Bettelrest verspeisen, an Scheiterhaufen oder im Walde schlafen,

frei und ungegängelt schweifen, stets in sich ruhen,

standfest im Yogajubelfeste – wenn das so ist, was soll ihm die Dreiweltherrschaft?

ब्रह्माण्डमण्डलीमात्रं किं लोभाय मनस्विनः ।

शफरीस्फुरितेनाब्धिः क्षुब्धो न खलु जायते ॥ ९२ ॥

brahmaandamandaliimaatram kim lobhaaya manasvinah |

shaphariisphuritenaabdhih kshubdho na khalu jaayate || 92 ||

Das kosmische Ei, wieder nur ein Rädchen, reizt es den Erleuchteten?

Dass Fischlein in ihm wühlen, regt den Ozean sicherlich nicht auf. 

Vairagya 87 - 89: Asketen am Fluß; böse Erinnerung; die Tatenfolge entwurzeln

कदा वाराणस्याममरतटिनीरोधसि वसत्

वसानः कौपीनं शिरसि निदघानोऽञ्जलिपुटम् ।

अये गौरीनाथ त्रिपुरहर शम्भो त्रिनयन

प्रसीदेति क्रोशन्निमिषमिव नेष्यामि दिवसान् ॥ ८७ ॥

kadaa vaaraanasyaamamaratatiniirodhasi vasat

vasaanah kaupiinam shirasi nidaghaano’njaliputam |

aye gauriinaatha tripurahara shambho trinayana

prasiideti kroshannimishamiva neshyaami divasaan || 87 ||

Wann werde ich in Benares an den Ufern des Lebensstromes verweilend,

in einen Lendenschurz gehüllt, die Hände andächtig über dem Kopf gefaltet

„Sei gegrüßt, o Herr der Gauri, Bezwinger der drei Städte, Gnädiger, Dreiäugiger, sei mir gewogen!“ rufend jeden Moment des Tages durchlaufen?

स्नात्वा गाङ्गैः पयोभिश्शुचिकुसुमफलैरर्चयित्वाविभो त्वाम्

ध्येये ध्यानं निवेश्य क्षितिधरकुहरग्रामपर्यङ्कमूले।

आत्मारामः फलाशी गुरुवचनरतस्त्वत्प्रसादात्स्मरारे

दुःखं मोक्ष्ये कदाऽहं समकरचरणे पुंसि सेवासमुत्थम् ॥ ८८ ॥

snaatvaa gaangaih payobhishshucikusumaphalairarcayitvaavibho tvaam

dhyeye dhyaanam niveshya kshitidharakuharagraamaparyankamuule|

aatmaaraamah phalaashii guruvacanaratastvatprasaadaatsmaraare

duhkham mokshye kadaa’ham samakaracarane pumsi sevaasamuttham || 88 ||

Nun, da in Gangeswassern ich gebadet dir o Shiva mit weißen Blumen und Früchten huldigte, in Gedanken an dich versunken in einem Felsloch auf steiniger Bettstatt mich des Weltgeistes erfreuend, Früchte verzehrend, in Worten der Lehrer schwelgend, o Feind der Wollust: Wann werde ich kraft deiner Gnade erlöst sein von quälenden Erinnerungen, die nach dem Dienst an einem feisten Kerl mit dem Drachenmal am Fuß in mir aufsteigen? 

एकाकी निस्स्पृहश्शान्तः पाणिपात्रो दिगम्बरः ।

कदा शम्भो भविष्यामि कर्मनिर्मूलनक्षमः ॥ ८९ ॥

ekaakii nissprhashshaantah paanipaatro digambarah |

kadaa shambho bhavishyaami karmanirmuulanakshamah || 89 ||

Wann werde ich, o Gnädiger, allein sein, nichts mehr verlangend, friedlich, die Hände als Essenschale, ein in Luft Gehüllter, ausdauernd genug, die Tatenfolge zu entwurzeln?

Vairagya 84 -86:kein Unterschied zwischen Shiva und Vishnu; die Erleichterung

महेश्वरे वा जगतामधीश्वरे जनार्दने वा जगदन्तरात्मनि ।

न वस्तुभेदप्रतिपत्तिरस्ति मे तथाऽपि भक्तिस्तरुणेन्दुशेखरे ॥ ८४ ॥

maheshvare vaa jagataamadhiishvare janaardane vaa jagadantaraatmani |

na vastubhedapratipattirasti me tathaa’pi bhaktistarunendushekhare || 84 ||

Ob Shiva, der große Gott und oberste Herr der Welten, oder Vishnu, das innere Wesen der Welt, der das Volk so entzückt, für mich besteht da kein großer Unterschied, und doch gilt meine Liebe dem von der Mondsichel Gekrönten.

स्फुरत् स्फारज्योत्स्नाधवलिततले काऽपि पुलिने

सुखासीनाश्शान्तध्वनिषु रजनीषु द्युसरितः ।

भवाभोगोद्विग्नाश्शिव शिव शिव शिवेत्युच्चवचसः

कदा यास्यामोऽन्तर्गतबहुलबाष्पाकुलदशाम् ॥ ८५ ॥

sphurat sphaarajyotsnaadhavalitatale kaa’pi puline

sukhaasiinaashshaantadhvanishu rajaniishu dyusaritah |

bhavaabhogodvignaashshiva shiva shiva shivetyuccavacasah

kadaa yaasyaamo’ntargatabahulabaashpaakuladashaam || 85 ||

An sandigen Gestaden von schimmernden Gestirnen hell beschienen,

zu friedvollen Klängen in Nächten des weißen Flusses glücklich niedersitzend,

vom Lebensschmerz noch schaudernd „Shiva Shiva Shiva Shiva!“ laut ausrufend:

Wann werden unter Strömen vieler aufgestauter Tränen diesen Zustand wir  erreichen?

वितीर्णे सर्वस्वे तरुणकरुणापूर्णहृदयाः

स्मरन्तस्संसारे विगुणपरिणामां विधिगतिम् ।

वयं पुण्यारण्ये परिणतशरच्चन्द्रकिरणा

स्त्रियामा नेष्यामो हरचरणचिन्तैकशरणाः ॥ ८६ ॥

vitiirne sarvasve tarunakarunaapuurnahrdayaah

smarantassamsaare vigunaparinaamaam vidhigatim |

vayam punyaaranye parinatasharaccandrakiranaa

striyaamaa neshyaamo haracaranacintaikasharanaah || 86 ||

Nun, da allen Besitz wir verteilt, die Herzen voll Mitgefühl für die Darbenden,

böser Wendungen nach Schicksalsschlägen im Lauf eines Lebens eingedenk,

wollen in dem einen Gedanken an die Zuflucht zu Füßen des Herrn wir 

uns aufmachen in die vom vollen Herbstmond beschienene Nacht im Büßerhain. 

Vairagya 81 - 83: Huldigung an Shiva;

॥ शिवार्चनम् ॥

|| shivaarcanam ||

Huldigung an Shiva

आसंसारं त्रिभुवनमिदं चिन्वतां तात तादृ

ङ्नैवास्माकं नयनपदवीं श्रोत्रमार्गं गतो वा ।

योऽयं धत्ते विषयकरिणी गाढगूढाभिमान

क्षीबस्यान्तः करणकरिणस्संयमालानलीलाम् ॥ ८१ ॥

aasamsaaram tribhuvanamidam cinvataam taata taadr

nnaivaasmaakam nayanapadaviim shrotramaargam gato vaa |

yo’yam dhatte vishayakarinii gaadhaguudhaabhimaana

kshiibasyaantah karanakarinassamyamaalaanaliilaam || 81 ||

Seit Anbeginn des Lebens diese drei Welten untersuchend ist uns, mein Lieber, kein solcher vor Augen gekommen oder in Erzählungen begegnet, der diese auf Sinnenfreuden zielende heimliche Vorstellung in sich fest verschließt, als würde er das Liebesspiel eines brünftigen, auf seine Elefantenkuh versessenen Elefantenbullen am Pfosten unterbinden.

यदेतत्स्वच्छन्दं विहरणमकार्पण्यमशनं

सहार्यैस्संवासश्श्रुतमुपशमैकव्रतफलम् ।

मनो मन्दस्पन्दं बहिरपि चिरस्यापि विमृश

न्न जाने कस्यैषा परिणतिरुदारस्य तपसः ॥ ८२ ॥

yadetatsvacchandam viharanamakaarpanyamashanam

sahaaryaissamvaasashshrutamupashamaika vrataphalam |

mano mandaspandam bahirapi cirasyaapi vimrsha

nna jaane kasyaishaa parinatirudaarasya tapasah || 82 ||

Das hier: die Bewegungsfreiheit, Essen ohne bedauert zu werden,

das Zusammenleben mit Edlen, die einzigartige Gelassenheit nach dem Vedastudium als Lohn des Gelübdes, ein langsam sich regender, nach außen endlich vordringender Verstand: Ich weiß nur nicht, von welcher immensen Selbstqual sie das Ergebnis sind.

जीर्णा एव मनोरथाश्च हृदये यातं च तद्यौवनं

हन्ताङ्गेषु गुणाश्च बन्ध्यफलतां याता गुणज्ञैर्विना ।

किं युक्तं सहसाऽभ्युपैति बलवान्कालः कृतान्तोऽक्षमी

हा ज्ञातं मदनान्तकाङ्घ्रियुगलं मुक्त्वास्ति नान्या गतिः ॥ ८३ ॥

jiirnaa eva manorathaashca hrdaye yaatam ca tadyauvanam

hantaangeshu gunaashca bandhyaphalataam yaataa gunajnairvinaa |

kim yuktam sahasaa’bhyupaiti balavaankaalah krtaanto’kshamii

haa jnaatam madanaantakaanghriyugalam muktvaasti naanyaa gatih || 83 ||

Verwelkt sind im Herzen die Illusionen, auch die Jugend ließen wir zurück.

Und die leiblichen Talente wurden - Wie grauenvoll! - beschnitten, ohne dass irgendwer sie erkannt. Was ist zu tun? Tritt doch der mächtige Zeitengott so plötzlich heran, der grausame Würger! Ha! Ich weiß! Zu beiden Füßen eines, der dem Liebesgott den Garaus machte, bist du frei. Da ist kein anderer Weg.