Samayocita

यः स्वभावो हि यस्यास्ति स नित्यं दुरतिक्रमः ।
श्वा यदि क्रियते राजा स किं नाश्नात्युपानहम् ॥

yah svabhaavo hi yasyaasti sa nityam duratikramah |
shvaa yadi kriyate raajaa sa kim naashnaatyupaanaham ||

Gegen die innere Natur, die einer hat, ist immer schwer anzukommen.
Da wird ein Hund zum König gemacht, und der soll auf einmal keine Sandalen mehr fressen?

Ratnabandhagara

यस्मिन् रुष्टे भयं नास्ति तुष्टे नैव धनागमः ।
निग्रहानुग्रहौ न स्तः स रुष्टः किं करिष्यति ॥

yasmin rushte bhayam naasti tushte naiva dhanaagamah |
nigrahaanugrahau na stah sa rushtah kim karishyati ||

Ist einer verletzt, aber nicht gefährlich, oder zufrieden, aber kommt nicht mit dem Geld,
ist er weder ein Verhinderer noch Förderer, also was kann ein so Erregter ausrichten?

Ratnabandhagara

युक्तियुक्तं प्रगृह्णीयात् बालादपि विचक्षणः ।
रवेरविषयं वस्तु किं न दीपः प्रकाशयेत् ॥

yuktiyuktam pragrhniiyaat baalaadapi vicakshanah |
raveravishayam vastu kim na piipah prakaashayet ||

Ein Aufmerksamer kann sogar von einem Kind etwas Einleuchtendes aufschnappen.
Ein von der Sonne unerreichter Gegenstand wird vom Lichtlein beschienen.

Ratnabandhagara

यथा चतुर्भिः कनकं परीक्ष्यते
निघर्षणच्छेदन तापताडनैः ।
तथा चतुर्भिः पुरुषः परीक्ष्यते
श्रुतेन शीलेन कुलेन कर्मणा ॥

yathaa caturbhih kanakam pariikshyate
nigharshanacchedana taapataadanaih |
tathaa caturbhih purushah pariikshyate
shrutena shiilena kulena karmanaa ||

Wie Gold vierfach zu prüfen ist mit
Ritzen, Schneiden, Erhitzen und Hämmern,
so muß auch der Mann vierfach geprüft werden
anhand seiner Bildung, Veranlagung, Sippschaft und Taten.

Ratnabandhagara

यः पठति लिखति पश्यति परिपृच्छति पण्डितानुपाश्रयति ।
तस्य दिवाकरकिरणैर्नलिनीदलमिव विकास्यते बुद्धिः ॥

yah pathati likhati pashyati pariprcchati panditaanupaashrayati |
tasya divaakarakiranairnaliniidalamiva vikaasyate buddhih ||

Wer liest, schreibt, sieht, nachfragt, Kontakt zu Gelehrten unterhält,
dessen Verstand geht auf wie ein Lotosblütenkelch im Morgensonnenstrahl.

Mahabharata Shantiparvan

मृदुमप्यवमन्यन्ते तीक्ष्णा दुद्विजते जनः ।
मा तीक्ष्णो मा मृदुर्भूस्त्वं तीक्ष्णो भव मृदुर्भव ॥

mrdumapyavamanyante tiikshnaa dudvijate janah |
maa tiikshno maa mrdurbhuustvam tiikshno bhava mrdurbhava ||

Einen Weichen verachtet das Volk gar sehr, einen Harten haßt es.
Drum sei nicht nur hart, nicht nur weich, sondern sei mal hart, mal weich.

Pancatantra

मृगा मृगैः सङ्गमनुव्रजन्ति
गावश्चगोभिस्तुरगास्तुरङ्गैः ।
मूर्खाश्च मूर्खैः सुधियः सुधीभिः
समानशीलव्यसनेषु सख्यम् ॥

mrgaa mrgaih sangamanuvrajanti
gaavashcagobhisturagaasturangaih |
muurkhaashca muurkhaih sudhiyah sudhiibhih
samaanashiilavyasaneshu sakhyam ||

Antilopen laufen mit Antilopen im Verbund,
Kühe mit Kühen, Pferde mit Pferden.
Doofe mit Doofen, Kluge mit Klugen
sind die von gleicher Art Freunde in der Not.