Subhashitasudhanidhi

प्राज्ञोऽपि जल्पतां पुंसां श्रुत्वा वाचः शुभाशुभाः ।
गुणवद्वाक्यमादत्ते हंसः क्षीरमिवाम्भसः ॥

praanjo'pi jalpataam pumsaam shrutvaa vaacah shubhaashubhaah |
gunavadvaakyamaadatte hansah kshiiramivaambhasah ||

Der Kluge hat sich den mehr oder weniger schönen Tratsch der Schwätzer angehört.
Das Gehaltvolle entnehme er wie der Schwan seine Nährstoffe dem Wasser.

Hitopadesha Suhrdbheda

प्रस्तावसदृशं वाक्यं सद्भावसदृशं प्रियम् ।
आत्मशक्तिसमं कोपं यो जानाति स पण्डितः ॥

prastaavasadrsham vaakyam sadbhaavasadrsham priyam |
aatmashaktisamam kopam yo jaanaati sa panditah ||

Eine zur Stimmung passende Wortwahl, von Herzen kommende Liebe,
der eigenen Kraft entsprechender Zorn: Wer das kann, ist ein Meister.

Mahabharata Striparvan

प्रज्ञया मानसं दुःखं हन्याच्छारीरमौषधैः ।
एतद्विज्ञानसामर्थ्यं न बालैः समतामियात् ॥

prajnayaa maanasam duhkham hanyaacchaariiramaushadhaih |
etadvijnaanasaamarthyam na baalaih samataamiyaat ||

Geistige Not will mit Einsicht wie die des Leibes mit Arznei besiegt sein.
Von solcher Kraft ist die Vernunft, daß sie von Kindern nicht vertragen wird.

Vakyapadiya

प्रज्ञाविवेकं लभते विभिन्नागमदर्शनैः ।
कियद्वा शक्यमुन्नेतुं स्वयत्नमनुधावता ॥

prajnaavivekam labhate vibhinnaagamadarshanaih |
kiyadvaa shakyamunnetum svayatnamanudhaavataa ||

Vernünftige Einsicht gewinnt, wer sich verschiedene Lehren vor Augen führt.
Was kann einer ableiten aus eigenen Erfahrungen, denen er nachrennt?

Subhashitasudhanidhi

नित्यं कोपात्तपो रक्षेच्छ्रियं रक्षेच्च मत्सरात् ।
विद्यां मानावमानाभ्यामात्मानां च प्रमादतः ॥

nityam kopaattapo rakshecchriyam rakshecca matsaraat |
vidyaam maanaavamaanaabhyaamaatmaanam ca pramaadatah ||

Er schütze den Eifer stets vor Wut, sein Gut vor der Verschwendungssucht.
Sein Wissen hüte er vor Dünkel und Stolz und sich selbst vor dem Rausch.

Mahabharata Shanti

नास्ति विद्यासमं चक्षुर्नास्ति सत्यसमं तपः ।
नास्ति रागसमं दुःखं नास्ति त्यागसमं सुखम् ॥

naasti vidyaasamam cakshurnaasti satyasamamstapah |
naasti raagasamam duhkham naasti tyaagasamam sukham ||

Kein Auge ist wie Weisheit, keine Prüfung wie die Wahrheit.
Kein Leid ist wie die Leidenschaft, kein Glück wie der Verzicht.

Mahabharata Udyoga

नाप्राप्यमभिवाञ्छन्ति नष्टं नेच्छन्ति शोचितुम् ।
आपत्सु च न मुह्यन्ति नराः पण्डितबुद्धयः ॥

naapraapyamabhivaanchanti nashtam necchanti shocitum |
aapatsu ca na muhyanti naraah panditabuddhayah ||

Durch Erfahrung kluge Männer träumen nicht von Unerreichbarem,
suchen Verluste nicht zu beklagen und verlieren in Notlagen nicht die Fassung.