Hitopadesha Mitralabha

धर्मार्थकाममोक्षाणां प्राणाः संस्थितिहेतवः ।
तन्निघ्नता किं न हतं रक्षता किं न रक्षितम् ॥

dharmaarthakaamamokshaanaam praanaah samsthitihetavah |
tannighnataa kim na hatam rakshitaa kim na rakshitam ||

Voraussetzung für Liebe, Arbeitsleben, Wohltätigkeit und Erlösung ist die Existenz von Menschen. Ist diese vernichtet, so ist alles zerstört, ist sie geschützt, so bleibt alles andere gewahrt.

Vivekacudamani

दुर्लभं त्रयमेवैतद्दैवानुग्रहहेतुकं ।
मनुष्यत्वं मुमुक्षुत्वं महापुरुषसंश्रयः ॥

durlabham trayamevaitaddaivaanugrahahetukam |
manushyatvam mumukshutvam mahaapurushasamshrayah ||

Als schwer zu Erlangende sind diese Drei nur göttlichem Eingriff zu danken:
Menschwerdung, Erlösung und ein Bund mit den Großen dieser Welt.

Naishadhavyakhya

दाने तपसि शौर्ये वा यस्य न प्रथितं यशः ।
विद्यायामर्थलाभे वा मातुरुच्चार एव सः ॥

daane tapasi shaurye vaa yasya na prathitam yashah |
vidyaayaamarthalaabhe vaa maaturuccaara eva sah ||

Wer seine schönen Anlagen nicht mehrt, indem er schenkt, sich anstrengt, Mut zeigt oder seine Wissenschaft zu Geld macht, ist auch nur wieder einer Mutter rausgerutscht.

Subhashitasudhanidhi

तमःपरिवृतं वेश्म यथा दीपेन दीप्यते ।
तथा बुद्धिप्रदीपेन शक्य आत्मा निरीक्षितुम् ॥

tamah parivrtam veshma yathaa diipena diipyate |
tathaa buddhipradiipena shakya aatmaa niriikshitum ||

Wie die Häuser umhüllende Dunkelheit mit Lampenlicht hell wird,
kann jeder mit dem Vernunftstrahler in sich selbst hineinsehen.

Vakyapadiya

तत्तदुत्प्रेक्षमाणानां पुराणैरागमैर्विना ।
अनुपासितवृद्धानां विद्या नातिप्रसीदति ॥

tattadutprekshamaanaanaam puraanairaagamairvinaa |
anupaasitavrddhaanaam vidyaa naatiprasiidati ||

Unter denen, die das eine mit dem anderen veranschaulichen, ohne die alten Werke studiert zu haben, die ihre Alten nicht ehren, kann Bildung sich nicht entfalten.

Vishnupurana

तत्कर्म यन्न बन्धाय सा विद्या या विमुक्तये ।
आयासायापरं कर्म विद्यान्न शिल्पनैपुणम् ॥

tatkarma yanna bandhaaya saa vidyaa yaa vimuktaye |
aayaasaayaaparam karma vidyaanna shilpanaipunam ||

Richtige Arbeit schafft keine Bindung, rechte Bildung macht frei.
Keine noch so gelungene Steinmetzarbeit ist ein anstrengenderes Geschäft als Bildung.

Vishnupurana

ज्ञानमेव परंब्रह्म ज्ञानं बन्धाय कल्पते ।
ज्ञानात्मकमिदं विश्वं न ज्ञानाद्विद्यते परम् ॥

jnaanameva parambrahma jnaanam bandhaaya kalpate |
jnaanaatmakamidam vishvam na jnaanaadvidyate param ||

Erkenntnis ist der Weltgeist, Erkenntnis macht zur Verbindung bereit.
Das alles hier ist, was die Einzelseele für die Erkenntnis hat. Höheres als Erkenntnis ist nicht bekannt.